titel van de pagina is kata

 

de 15 basis kata's: inleiding

SHOTOKAN KARATE “KATA”

Een kata is een ingebeeld gevecht tegen 7, 8 of meerdere tegenstanders die van alle richtingen aanvallen uit voeren. Deze denkbeeldige aanvallen worden afgeweerd en de aanvallers worden uitgeschakeld of de moed ontnomen om verder aan te vallen. Deze kata’s hebben een vaste vorm of mal die per stijl kan verschillen, nochtans is de basis dezelfde. Van deze mal kan wat betreft standen, richtingen, technieken en zelfs timing niet worden afgeweken. Dit maakt het extra moeilijk om deze kata’s perfect uit te voeren. Enkel met optimale kontrole, concentratie en inzet kan men een goed resultaat bekomen. EEN KATA WORDT NIET NAGEDAAN MAAR “BELEEFD. Er bestaan 26 verschillende “kata’s” in Shotokan Karate. Hiervan zijn er 15 basis kata’s die Funakoshi naar Japan bracht in 1922, hieraan gaf hij bepaalde kenmerken. Hierna volgt een beknopt overzicht.

Deel 1 : beschrijft de kenmerken van de 15 basis kata’s gegeven door Funakoshi Sensei

Deel 2 : Geeft deze kenmerken iets uitgebreider weer.

Deel 3 : Een korte beschrijving van oorsprong en evolutie

de 15 basis kata's: deel 1
Heian Shodan: voorwaartse en achterwaartse stand, voetbeweging en voorwaartse stoot.
Heian Nidan: voorwaartse en zijwaartse trap terwijl men van richting verandert.
Heian Sandan: de verbinding met het lichaam tijdens het blokkeren met de onderarm. Slag met de achterkant van de vuist.
Heian Yondan: variatie in technieken met de vereiste balans.
Heian Godan: balans, evenwicht en sprong.
Tekki Shodan: paardrijstand met heupbewegingen.
Tekki Nidan: pakkende en hakkende bewegingen.
Tekki Sandan: snel opeenvolgende technieken en blokkeringen op middenrifniveau.
Bassai-Dai: voordeel halen uit benadeling door het gebruik van wisselende blokkeringen en het in verschillende mate toepassen van kracht
Kanku-Dai: variatie in snelle en langzame technieken. Springen.
Jion: variatie in stapbewegingen met draaien.
Jitte: krachtige heupbewegingen en het gebruik maken van een stok
Empi: snelle en langzame bewegingen, hoge en lage lichaamsposities en het omdraaien.
Hangetsu: Stand met spanning aan de binnenzijde van de benen met coördinatie van het stappen.
Blokkeren en stoten met de ademhaling met circulaire arm- en beentechnieken
Gankaku: Het balanceren op 1 been met zijwaartse trap en slag met rugkant van de vuist.
de 15 basis kata's: deel 2
Heian's rustige of vredige gedachten de 5 Heian”s bevatten vele verschillende technieken en standen. Als deze kata's goed beheerst worden kan men met een gerust hart een gevecht tegemoet zien. (Shodan-Nidan-Sandan-Yondan-Godan).
Tekki's paardrijden de wijde Kiba dachi stand vormt de basis voor de naam van deze kata's. Kenmerken zijn
diep zitten en druk op de buitenkant van de voeten met de concentratie van de kracht in het center. (Shodan-Nidan-Sandan).
Kanku kijk naar de hemel de naam van deze kata is gebaseerd op Ku Shanku, een Chinese militair attaché die deze
kata geïntroduceerd heeft. Funakoshi noemde het vervolgens Kanku omdat dit staat voor het heffen van de handen en het kijken naar de lucht, het begin van de kata. (-Sho –Dai).
Bassai een fort binnendringen basis van Bassai is het veelvuldig blokkeren met de armen waarbij steeds geprobeerd wordt vanuit een moeilijke positie over te gaan naar een voordelige positie. De inzet en wil die je hiervoor nodig hebt, heb je ook nodig als je een fort wil binnendringen. (Sho – Dai).
Empi vliegende zwaluw de belangrijkste beweging van deze kata is een aanval naar het bovenste gedeelte van het lichaam, waarna de tegenstander naar de aanvaller toe wordt getrokken die vervolgens met een sprong op de tegenstander inspringt en opnieuw aanvalt. Dit is overeenkomstig met de manier van vliegen van de zwaluw.
Jion eigennaam de Jion-Ji is een oude Boedistische tempel waar de Boedistische heilige Jion verbleef.
Het lijkt erop dat iemand binnen deze tempel de kata onwikkeld heeft.
Gankaku een kraanvogel op de rots onderscheidend voor deze kata is de stand op 1 been, overeenkomstig met een kraanvogel die op het punt staat aan te vallen.
Jitte tien handen het goed beheersen van deze kata staat gelijk aan de effectiviteit die je kan bereiken met 10 mannen. Het is een zeer goede fysieke training maar zeer moeilijk onder de knie te krijgen.
Hangetsu halve maan tijdens deze kata bewegen de handen en voeten in halve cirkels, vandaar “halve maan”.

De overige in Shotokan beoefende kata’s kunnen in 't kort als volgt beschreven worden

Chinte ongelofelijke handen in deze kata komen vele draaiende handtechnieken voor.
Unsu = “Handen in de wolken”. De kata met hoogste moeilijkheidsgraad.
Vele open-hand-technieken en enkele moeilijke sprongen typeren deze kata.
Sochin vrede handhaven  
Nijushiho 24 (Ni-Ju) richtingen.  
Gojushiho-Dai 54 (Go-Ju-Shi) verplaatsingen, groot (dai).  
Gojushiho Sho 54 verplaatsingen, klein (sho).  
Wankan koningskroon  
Ji-in tempelgronden  
Meikyo heldere spiegel.  
de 15 basis kata's: oorsprong en evolutie
Heian Shodan, Nidan, Sandan, Yondan, Godan.
vredig en kalm (afgeleid van Kanku Dai)
originele naam Pinan, waarbij Heian 1 en 2 zijn omgewisseld. Deze kata’s zijn gemaakt door Y. Itosu in 1905 speciaal voor beginners. Heian is de afkorting voor Heian-Antei (vrede en kalmte).
Tekki Shodan, Nidan en Sandan
paardrijden
heel oude Shuri-te Kata’s, ook naihanchi genoemd.
Bassai Dai
het fort binnendringen.
één van de oudste kata’s, wordt ook Patsai, Patasai of Passai genoemd. Bestaat in verschillende stijlen en kan terug gevonden worden in het oude Oyadomari.
Kanku Dai
naar de lucht kijken
oude Shuri-te kata, ook in verschillende stijlen en vormen.
Origineel genoemd naar Kung Siang Chun (Koshokun in het Japans), dit was een Chinees afgezant tijdens de Ming dynasty. Deze kata wordt ook Kwanku, Koshokun en Kushanku genoemd. Hij was de eerste “gevechtskata”. Omdat het zeer moeilijk is deze aan te leren als eerste kata, zijn hiervan de 5 Heian’s afgeleid.
Jion
geen speciale betekenis, Jion is een eigennaam (Boedistische heilige)
waarschijnlijk uit de Jion tempel in China naar Tomari (Japan) gebracht.
Een veelvuldige beoefende kata in Shotokan en Wado-Ryu stijl.
Jitte
tien handen
een Tomari-te kata die ook beoefend wordt met een stok in de handen.
De lege-hand versie is een uniek voor het Shotokan Karate.
Empi
vliegende zwaluw
oude kata die origineel Wanshu heette en terug te vinden is tot in de 18de eeuw. Overgebracht van Sanaeda en Matsumora naar Sokon Matsumura. Werd uitsluitend in Tomari getraind en is ontwikkeld door Kiyatake. De huidige vorm komt van Y. Itosu.
Hangetsu
halve maan, ook wassende maan genoemd
Naha-te kata. Originele naam is Seishan.
Gankaku
kraanvogel op een rots
de originele naam van deze kata is Chinto.
Door Matsumora aan Sokon Matsumura geleerd. De Chinto van
Kiyatake wordt in vele stijlen getraind als belangrijke Sagi-Ashi-Dashi, ofwel de voetzool van de ene voet rust tegen de binnenkant van de knie van het andere been. In de Chinto van Itosu (Gankaku) wordt als hoofd zaak de Gankaku-dachi getraind, de voet gehaakt achter de knie. Dit komt alleen voor in Shotokan en shito-Ryu.
Bassa Sho
de mindere van Bassai-dai
gemaakt door Y. Itosu.
Kanku Sho
de mindere van Kanku-dai
gemaakt door Y. Itosu.
Gojushiho Dai
de meerdere 54 richtingen
Originele naam is Useshi en door Funakoshi veranderd in Hotaku.
Een Shuri-te kata, aangeleerd door Y. Itosu en een favoriet bij Kenwa Mabuni en Kanken Toyama. Tegenwoordig een kata voor gevorderden bij zowel Shotokan en Shito-Ryu.
Gojushiho Sho
de mindere 54 richtingen
een variatie op Gojushiho Dai met dezelfde geschiedenis.
Chinte
ongelofelijke of vreemde hande
wordt ook Shoin genoemd en hoogstwaarschijnlijk een oud Chinese kata.
Sochin
de vrede handhaven of ook onbeweeglijk en vastgeworteld
Gemaakt door Ankinchi Arakaki en origineel Hakko genoemd.
Uitgebreid veranderd door Yoshitaka Funakoshi en hoofdzakelijk beoefend door Shotokan en Shito-Ryu stijl.
Nijushiho 24 richtingen. Originele naam : Ninseshi waarschijnlijk gemaakt door Ankichi Arakaki.
Unsu
handen in de wolken
de meest vergevorderde kata in het Shotokan Karate. Hij bevat elementen van de 15 basis kata’s en kan teruggevonden worden tot in de periode van Ankichi Arakaki.
Ji’in
tempelgronden
een Tomari-te kata, originele naam : Shokyo.
Meikyo
heldere of gespleten spiegel
originele naam is Rohai en verdeeld in drie aparte kata’s.
Meikyo kan ook getraind worden met een stok in de handen.
Werd nooit door Gichin Funakoshi uitgebreid aangeleerd, waarschijnlijk omdat het Sabkaku-tobi inhield (driehoekssprong). Deze sprong werd vroegere tijden beschouwd als een geheime en godsdienstige techniek.
Wankan
koningskroon
wordt ook Hito en Shiofu genoemd, een heel oude Tomari-te kata.
Tot aan Matsumora terug te vinden en wordt beoefend in Shotokan en Shito-Ryu.